„Polskie nekropolie wschodu” to wieloetapowy projekt realizowany przez uczniów Gimnazjum im. Księdza Walentego w Jankowicach oraz  Gimnazjum im. Karola Miarki w Świerklanach. Pierwsza część projektu wiązała się z Cmentarzem Łyczakowskim we Lwowie a jej kulminacyjnym punktem był wyjazd do tego miasta jesienią ubiegłego roku.  Patronat nad drugim etapem przedsięwzięciem objął wójt gminy Świerklany. Podobnie jak w poprzedniej części  realizatorzy założyli sobie następujące cele: kształtowanie świadomości historycznej uczniów, wzbudzanie poczucia dumy z mało znanych wydarzeń historii ojczystej, wyrabianie nawyku świadomego i aktywnego uczestniczenia w imprezach szkolnych, doskonalenie umiejętności posługiwania się nowoczesnym sprzętem technicznym, kształtowanie umiejętności pracy zespołowej i prezentacji swoich osiągnięć.

 Przed podróżą gimnazjaliści uczestniczyli w warsztatach historycznych prowadzonych przez dr Aldonę Urbanek zatytułowanych „Kresy Rzeczypospolitej ze szczególnym uwzględnieniem Wilna” oraz w zajęciach poświęconych zasadom fotografowania  prowadzonych przez nauczyciela mgr. Artura Zawiasę.

Po dwunastogodzinnej podróży, po drodze odwiedzając Troki, dotarliśmy do Wilna. Każdy z uczniów otrzymał zbiór zadań, którego wypełnienie wiązało się z uważnym i wnikliwym słuchaniem przewodnika wycieczki, zapisywaniem odpowiedzi a także fotografowaniem i filmowaniem obiektów historycznych. Zdjęcia miały złożyć  się na fotoreportaż, w którym uczniowie mieli przedstawić „Polskie ślady we współczesnym Wilnie” a także osobliwości tego miasta. Aby dobrze wypełnić zadania umieszczone w zbiorze uczestnicy wycieczki musieli wiedzieć, między innymi czy prawda jest, że: Republika Litewska jest jednym z państw nadbałtyckich, kindziuk to ser robiony w okolicach Wilna a kibiny to pierogi karaimskie, jednostka monetarna na Litwie jest euro, „Kaziuki” to słynny jarmark w dniu św. Kazimierza (4 marca). W innym z zadań zapytano o: początki Wilna, jego historię i związki z Polską, postaci: św. Stanisława ze Szczepanowa, św. Kazimierza Jagiellończyka oraz św. Faustyny Kowalskiej.  Uczniowie musieli przetłumaczyć łacińskie sentencje  umieszczone na Ostrej Bramie i w kościele na Antokolu a także poznać kilka słów w języku litewskim. Litwa i Wilno kojarzy się z Adamem Mickiewiczem, dlatego uczestnicy wycieczki odwiedzili dom wieszcza a także powtórzyli sobie słowa Inwokacji do „Pana Tadeusza” a w celi Konrada fragment „Dziadów cz.III”   

Kulminacyjnym punktem wycieczki była wizyta na Cmentarzu na Rossie, jednej z polskich nekropolii narodowych. Zapalono znicze przy Mauzoleum „Matka i Serce Syna”, gdzie spoczywa  matka Józefa Piłsudskiego i serce Marszałka. Uczniowie mozolnie odszukiwali mogił sławnych Polaków: Władysława Syrokomli, Joachima Lelewela, Adama Piłsudskiego, Józefa Montwiłła oraz ojca i ojczyma Juliusza Słowackiego: Euzebiusza Słowackiego i Augusta Bécu. Urzekło nas piękno cmentarza a zasmucił stan wielu mogił.

Po dwóch dniach zwiedzania, na zakończenie wycieczki i na pożegnanie z miastem udaliśmy się do Ostrej Bramy. Uczniowie uklęknęli przed wizerunkiem Najświętszej Panny gdzie każdy złożył w modlitwie swoje podziękowania i prośby. Być może niektórzy przeczytali wiersz W. Syrokomli:

„Maryjo Bogarodzico,

Matko cierpiących nędzarzy,

Co nad Jagiełłów stolicą

W bramie stanęłaś na straży!

Spojrzyj na tłumy skruszone,

Co klęczą u stóp tej bramy:

Matko pod Twa obronę

Z pokorą się uciekamy!”